Δεκανεας (ΠΖ) Μπουγιουκλής Κυριάκος


O Μπουγιουκλής Κυριάκος του Ιωάννη και της Καλλιόπης γεννήθηκε το 1908 στο Κιουπλί της Ανατολικής Θράκης, ακριβώς δίπλα στον ποταμό Εβρο. Γεννήθηκε σε μια εποχή που η Θράκη συμπλήρωνε πάνω από 5 αιώνες οθωμανικής κατοχής, σε "ξένα" χώματα, μα με καρδιά ελληνική. Έζησε την απελευθέρωση του πατρίου εδαφους και μετά από λίγο καιρό τον ξεριζωμό.
Το 1922 πέρασε τον ποταμό Εβρο πάνω σε σχεδίες προς την απέναντι μεριά, και μαζί με άλλους πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης, εγκαταστάθηκαν τελικά στο χωριό Πέπλος (τουρκική ονομασία Μαρχαμλή) όπου, -πριν τους Βαλκανικούς πολέμους και τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο- κατοικούσαν άτομα βουλγαρικής και οθωμανικής καταγωγής, τα οποία με τις ανταλλαγές πληθυσμών, σύμφωνα με τη συνθήκη της Λωζάννης (1923), τράβηξαν το δρόμο τους για τα δικά τους πατρικά εδάφη.

To 1928 κατατάχθηκε στο 29ο Σύνταγμα Πεζικού υπηρετώντας τη θητεία του ως στρατιώτης. Απολύθηκε το 1930 απο την ΄Γ Επιλαρχία. 
Ήταν παντρεμένος με την Παπαδάκη Πύργω, απο την Μακρά Γέφυρα της Ανατολικής Θράκης και απέκτησαν μαζί 3 τέκνα
Ζώντας λοιπόν σε τέτοιες ταραγμένες εποχές, ο στρατιώτης Μπουγιουκλης γνώριζε πολύ καλά για ποιο ιδανικό έπρεπε να αγωνιστεί, όταν η πατρίδα τον κάλεσε στα όπλα την 28η Οκτωβρίου 1940. Μπαίνοντας στο τρένο, άφηνε για πάντα πίσω τη γυναικά του Πύργω και τα τρία του παιδιά, τον Χρήστο τη Μαιρη και τη Φωτεινή. 

Την 29η Οκτωβρίου ως επίστρατος κατατάχθηκε στην Έ Επιλαρχία.


Τον Νοέμβριο του 1940 το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) εξαπολύει την επίθεση Νοεμβρίου εναντίων των Ιταλικών δυνάμεων εισβολής.
Η επιχείρηση αυτή φέρει την κωδική ονομασία «Ελληνική αντεπίθεσις» και διαρκεί κατά το χρονικό διάστημα από τις 14 Νοεμβρίου 1940 έως και στις 6 Ιανουαρίου 1940.
Στην «Ελληνική αντεπίθεση» συμμετέχουν οι παρακάτω στρατιωτικοί σχηματισμοί:

Βορειοδυτική Μακεδονία
Γ΄σώμα στρατού αντιστράτηγος Γεώργιος Τσολάκογλου.

Περιοχή Πίνδου
Β΄ σώμα στρατού αντιστράτηγος Παπαδόπουλος Δημήτριος.
Ι μεραρχία υποστράτηγος Βραχνός Βασίλειος.
ταξιαρχία συνταγματάρχης Πεζικού Καλής Αναστάσιος.
Ταξιαρχία Ιππικού συν/χης Δημάρατος Σωκράτης.

Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (Τ.Σ.Δ.Μ)
Αντιστράτηγος Πιτσίκας Ιωάννης.

Περιοχή Ηπείρου
Α΄σώμα στρατού αντιστράτηγος Δεμέστιχας Παναγιώτης.
VIII μεραρχία υποστράτηγος Κατσιμήτρος Χαράλαμπος.
ΙΙ μεραρχία υποστράτηγος Λάβδας Γεώργιος.

Μεραρχία Ιππικού υποστράτηγος Στανώτας Γεώργιος.
Εφεδρείες
IV μεραρχία υποστράτηγος Στεργιόπουλος Λεωνίδας.
XVI ταξιαρχία συν/χης Πεζικού Γεωργαντάς Κων/νος, με την εντολή της ταξιαρχίας όπως οι έφεδροι συγκεντρωθούν στις περιοχές Τρίκαλα, Καλαμπάκα και Κουτσούφλιανη.
XVIΙ μεραρχία υποστράτηγος Μπασακίδης Παναγιώτης με την εντολή της μεραρχίας όπως οι έφεδροι συγκεντρωθούν στην περιοχή Κοζάνης.  
III μεραρχία υποστράτηγος Μπάκος Γεώργιος με την εντολή της μεραρχίας όπως οι έφεδροι συγκεντρωθούν στην περιοχή Άρτας - Φιλιππιάδας.

V μεραρχία υποστράτηγος Παπαστεργίου Γεώργιος με την εντολή της μεραρχίας όπως οι έφεδροι συγκεντρωθούν στην περιοχή της Θεσσαλονίκης.

_____________________________________________________________________________
Στα μέσα Νοεμβρίου ο Ελληνικός στρατός κατόπιν διαταγής του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ), εξαπολύει την επίθεση εναντίων των Ιταλικών δυνάμεων και διεξάγει τη μάχη της Μόροβας και του Ιβάν από 14 έως 22 Νοεμβρίου 1940 με αντικειμενικό στόχο την κατάληψη της Κορυτσάς.
Επίσης κατά το ίδιο χρονικό διάστημα το ΓΕΣ εν όψει των επιχειρήσεων  αποφασίζει την δημιουργία ταχυκίνητων μονάδων εφέδρων που θα προωθηθούν άμεσα στην περιοχή των πολεμικών επιχειρήσεων Μόροβας και του Ιβάν.
Οι ταχυκίνητες αυτές νεοσύστατες μονάδες υπάγονται στο Πεζικό, ονομάζονται Ομάδες Αναγνωρίσεως και στην πραγματικότητα εκτελούν καθήκοντα Ιππικού.

Στο μεταξύ η μεραρχία Ιππικού είναι απασχολημένη και συμμετέχει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ήπειρο.
Στις 14 Νοεμβρίου 1940 το ΓΕΣ εκδίδει διαταγή στην οποία αποφασίζεται η συγκέντρωση εφέδρων στρατιωτών  στο Πλατύ Ημαθίας. 
Δημιουργούνται τέσσερις (4), Ομάδες Αναγνωρίσεως οι οποίες υπάγονται στο  Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (Τ.Σ.Δ.Μ).
Αναλυτικότερα η διάταξη των Ομάδων Αναγνώρισης έχει ως εξής:
VI ομάδα αναγνώρισης
Επίλαρχος έφεδρος Τσικιζάς Δημήτριος
VII ομάδα αναγνώρισης
Επίλαρχος μόνιμος Γωγούσης Νικόλαος
XII ομάδα αναγνώρισης η οποία μετονομάστηκε σε XV ομάδα αναγνώρισης
Επίλαρχος μόνιμος Ουζούνης Μιλτιάδης
Δ ομάδα αναγνώρισης

Αντισυνταγματάρχης Παρίσης Παναγιώτης

Στην XII ομάδα αναγνώρισης η οποία μετονομάστηκε σε XV ομάδα αναγνώρισης με διοικητή τον Επίλαρχο  Ουζούνη Μιλτιάδη, εντάσσεται και ο στρατιώτης Μπουγιουκλής Κυριάκος του Ιωάννη.

Ηταν κάτοικος του χωριού Πέπλου της κοινότητας Σουφλίου του  Έβρου, γεννηθείς το 1908 και το 1940 ήταν 32 χρονών.

Από τις τέσσερις (4) Ομάδες Αναγνωρίσεως  η VI ομάδα αναγνώρισης του Επίλαρχου Τσικιζά Δημήτριου,  προωθείται στο Πισοδέρι και εντάσσεται στο Γ΄ σώμα στρατού ενώ η VII ομάδα αναγνώρισης του Επίλαρχου Γωγούση Νικόλαου, η XII ομάδα αναγνώρισης η οποία μετονομάστηκε σε XV ομάδα αναγνώρισης με διοικητή τον Επίλαρχο  Ουζούνη Μιλτιάδη, στην οποία ανήκει και ο στρατιώτης Μπουγιουκλής Κυριάκος, καθώς και η Δ ομάδα αναγνώρισης του Αντισυνταγματάρχη Παρίση Παναγιώτη, προωθούνται στο μέτωπο στις 18 Νοεμβρίου 1940 και εντάσσονται στο Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (Τ.Σ.Δ.Μ) στο Γ΄σώμα στρατού .

Το Γ΄σώμα στρατού συμμετέχει στην μάχη της Μόροβας και του Ιβάν από 14 έως 22 Νοεμβρίου 1940, με τον στρατιώτη Μπουγιουκλή Κυριάκο, ενταγμένο στην XV ομάδα αναγνώρισης.

Η διάταξη μάχης του Ελληνικού στρατού στις 17 με 18 Νοεμβρίου 1940 έχει ως εξής:
XV μεραρχία
IX μεραρχία
X μεραρχία
XIII μεραρχία

Από την άλλη πλευρά ο Ιταλικός στρατός παρατάσσει τις παρακάτω δυνάμεις:
49η μεραρχία Πάρμα
19η μεραρχία Βενέτσια
29η Μεραρχία Πιεμόντε

4ο σύνταγμα Βερσαλλιέρων

Ο ορεινός όγκος της Μόροβα και του Ιβάν είναι αρκετά σημαντικός, για τους δύο αντιμαχόμενους στρατιωτικούς σχηματισμούς. 
Αυτοί οι δύο ορεινοί όγκοι διαθέτουν φυσικές οχυρώσεις, με απότομες χαραδρώσεις και είναι ουσιαστικά δύσβατα φυσικά οχυρά. Επίσης ο Ιταλικός στρατός είχε πραγματοποιήσει εκτεταμένα έργα εκστρατείας, προκειμένου να καλύψει τα κενά των φυσικών οχυρώσεων. Η πτώση των ορεινών όγκων της Μόροβα και του Ιβάν, αυτομάτως θα απελευθέρωνε την Κορυτσά και την Ερσέκα.
Για την κατάληψη αυτών των ορεινών όγκων από τον Ελληνικό στρατό, διεξήχθησαν τρομακτικές μάχες σώμα προς σώμα και τελικά οι ορεινές αυτές τοποθεσίες κατελήφθησαν, ανοίγοντας τον δρόμο προς την Κορυτσά.
Στη συνέχεια ο Ελληνικός στρατός (Γ΄ Σώμα Στρατού) συνεχίζει τις επιχειρήσεις εναντίων των Ιταλικών δυνάμεων, ενώ καταλαμβάνει και απελευθερώνει την Κορυτσά στις 22 Νοεμβρίου 1940.


Απώλειες του Τμήματος Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (Τ.Σ.Δ.Μ)
34 αξιωματικοί νεκροί 
590 στρατιώτες νεκροί
82 αξιωματικοί τραυματίες

2.226 στρατιώτες τραυματίες 
_______________________________________________
Υψίπεδα Κορυτσάς 24 – 30 Νοεμβρίου 1940
Το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) με διαταγή στο Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (Τ.Σ.Δ.Μ) στις 22 Νοεμβρίου 1940, διατάσσει όπως πραγματοποιήσει την διασφάλιση του υψιπέδου Κορυτσάς καθώς και τον δρόμο Κορυτσάς Λεσκοβίκι.

Για την επίτευξη αυτού του σκοπού το ΓΕΣ αναθέτει τις επιχειρήσεις αυτές στις ΙΧ και XIII μεραρχίες ενώ επιπλέον η XV μεραρχία θα αναλάμβανε να εξασφαλίσει το στενό Τσαγκόνι που βρίσκεται βόρεια της οροσειράς Ιβάν.
Η XII ομάδα αναγνώρισης η οποία μετονομάστηκε σε XV ομάδα αναγνώρισης με διοικητή τον Επίλαρχο  Ουζούνη Μιλτιάδη, στην οποία ανήκει και ο στρατιώτης Μπουγιουκλής Κυριάκος, βρίσκεται ενταγμένη σε μια από τις δύο μεραρχίες ( την ΙΧ και XIII).
Υπάρχει όμως και η πιθανότητα να δρα σαν μεμονωμένη Ομάδα Αναγνώρισης κατά των Ιταλικών δυνάμεων.

Είναι όμως βέβαιο πως συμμετέχει στις καταλήψεις όλων των υψωμάτων του όρους Κάμια  συμμετέχοντας την εκδίωξη των Ιταλικών στρατιωτικών δυνάμεων που βρίσκονται οχυρωμένες στο όρος Κάμια.
____________________________________________________________________
Η δράση της ΙΧ μεραρχίας
Το διήμερο 23 και 24 Νοεμβρίου δεν ανατέθηκε από το Γ΄ Σώμα Στρατού στην ΙΧ Μεραρχία αποστολή εκμετάλλευσης της υποχώρησης του εχθρού από την Κορυτσά, αλλά η εντολή που δόθηκε σ’ αυτήν ήταν να εξασφαλίσει τα κατεχόμενα εδάφη με εγκατάσταση των μονάδων της στα βορειοδυτικά κράσπεδα της Μόροβας σε σύνδεσμο δεξιά με την XV Μεραρχία. Το διήμερο αυτό το μόνο που έκανε η Μεραρχία ήταν να προωθήσει την Ομάδα Αναγνωρίσεως Ιππικού προς τη Μοσχόπολη και τη λίμνη Μαλίκη, για να διαπιστώσει αν υπήρχε εχθρός στις περιοχές αυτές. Η Ομάδα ανέφερε ότι ουδεμία επαφή έλαβε μετά του εχθρού. 
Στις 24 Νοεμβρίου 1940 η ΙΧ μεραρχία καταλαμβάνει τα υψώματα βορειοδυτικά της Λίμνης Μαλίκης και στις 26 Νοεμβρίου 1940 καταλαμβάνει τα χωριά Τρέσοβα και Τσερέσνικο.
Στις 27 Νοεμβρίου ανατέθηκε στην ΙΧ Μεραρχία η κατάληψη των υψωμάτων 1548 και 1652 στην ανατολική πλευρά του ορεινού όγκου της Κάμιας. Δεξιά της προς Πόγραδετς  θα ενεργούσε  η ΧΙΙΙ Μεραρχία με την οποία έπρεπε να αποκαταστήσει σύνδεσμο.
Στις 27 Νοεμβρίου 1940 καταλαμβάνει τα υψώματα 1434 και 1652 στους πρόποδες του όρους Κάμια διεξάγοντας φονικές μάχες.

Ο εχθρός, κατέχοντας φύσει οχυρές θέσεις, αντέδρασε σθεναρά χρησιμοποιώντας ευρέως όλμους, πολυβόλα και οπλοπολυβόλα. Σ΄αυτές τις φονικές μάχες των υψωμάτων για την κατάληψη του όρους Κάμια που διεξάγει η ΙΧ μεραρχία ο Ιταλικός στρατός έχει τρομακτικές απώλειες, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 55 νεκρούς και 120 τραυματίες, μεταξύ των οποίων και 10 Αξιωματικούς.
____________________________________________________________________
Η δράση της ΧΙΙΙ μεραρχίας
Το βράδυ της 25ης  Νοεμβρίου 1940 η ΧΙΙΙ μεραρχία καταλαμβάνει τον αυχένα της Γκραμποβίτσας ενώ στις 26 Νοεμβρίου 1940 τμήματα της μεραρχίας επιτίθενται και καταλαμβάνουν το ύψωμα 1210.
Στις 27 και 28  Νοεμβρίου 1940 τμήματα της μεραρχίας προετοιμάζουν επίθεση στο ύψωμα 1292 στους πρόποδες του όρους Κάμια που βρίσκεται προς το Πόγραδετς και είναι πολύ καλά οχυρωμένο.
Στις 29 Νοεμβρίου 1940 αρχίζει η επίθεση κατά του υψώματος με συνεργασία πυροβολικού και πεζικού.
Το ύψωμα 1292 καταλαμβάνεται ολοκληρωτικά στις 30 Νοεμβρίου 1940.
Η πτώση του υψώματος οδηγεί σε υποχώρηση τις Ιταλικές δυνάμεις που πραγματοποιούν υποχώρηση αφήνοντας ακάλυπτη την πόλη του Πόγραδετς.

Έτσι στις 10 το πρωί της 30ης  Νοεμβρίου 1940 οι πρώτες μονάδες ανιχνευτών της ΧΙΙΙ μεραρχίας καταλαμβάνουν το  Πόγραδετς.
 _________________________________________________________________________
Ανάμεσα στους ηρωικούς νεκρούς, που φονεύθηκαν στις μάχες για την κατάληψη των υψωμάτων του όρους Κάμια είναι και ο στρατιώτης  Μπουγιουκλής Κυριάκος του Ιωάννη, που υπαγόταν στην XII ομάδα αναγνώρισης η οποία μετονομάστηκε σε XV ομάδα αναγνώρισης με διοικητή τον Επίλαρχο  Ουζούνη Μιλτιάδη.
Οι στρατιωτικές μονάδες μάχης  που διεξήγαγαν τις φονικές μάχες εναντίων των Ιταλικών δυνάμεων, που ήταν οχυρωμένες στο όρος Κάμια, ήταν τα τμήματα της  ΙΧ μεραρχίας και της ΧΙΙΙ μεραρχίας.
Μια πιο προσεκτική προσέγγιση μας επιτρέπει να πραγματοποιήσουμε δύο υποθέσεις ή ότι φονεύθηκε :

                   στην μάχη που διεξήγαγε η ΙΧ μεραρχία για την κατάληψη του υψώματος 1652 του όρους Κάμια στις 27 Νοεμβρίου 1940.

Ή ότι φονεύθηκε:
                   στην μάχη που διεξήγαγε η ΧΙΙΙ μεραρχία προετοιμάζοντας  επίθεση στο ύψωμα 1292 στους πρόποδες του όρους Κάμια στις 27 και 28 Νοεμβρίου 1940


Εάν η μονάδα του δεν ήταν ενταγμένη σ΄αυτούς τους δύο στρατιωτικούς σχηματισμούς σε επίπεδο μεραρχίας, τότε είναι σίγουρο ότι φονεύθηκε ενταγμένος στην  XV ομάδα αναγνώρισης με διοικητή τον Επίλαρχο  Ουζούνη Μιλτιάδη στις 28 Νοεμβρίου 1940 στα υψώματα για την κατάληψη του όρους Κάμια, ένα μήνα  ακριβώς από την Ιταλική εισβολή εναντίων της Ελλάδος στις 28 Οκτωβρίου 1940. 
Το Στρατολογικό του Πιστοποιητικό αναφέρει: "Τραυματίστηκε θανάσιμα στη μάχη των υψωμάτων στο χωριό Νίτση. Απεβίωσε στο πεδίο της μάχης."


Προήχθη μετα θάνατον στο βαθμό του Δεκανέα την 28 Δεκεμβρίου 1940.

__________________________________________________________________________
Το 1990 το Γενικό Επιτελείο Στρατού και η Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού εξέδωσαν ένα ογκώδη Τόμο στον οποίο καταγράφονται ονομαστικά οι 12.636 στρατιώτες και οι 713 αξιωματικοί, οι οποίοι φονεύθηκαν κατά την διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου 1940- 41.
Στο μέσον της σελίδας 321 μπορεί να διαβάσει κανείς ένα απλό όνομα, ανάμεσα στα χιλιάδες ονόματα:

«Μπουγιουκλής Κυριάκος του Ιωάννη, Στρατιώτης.

Γεννήθηκε στον Πέπλο* Σουφλίου Έβρου το 1908, της XV Ομάδος Αναγνωρίσεως. Φονεύθηκε στα υψώματα Κάμιας κοντά στο χωριό Νίτσας στις 28 Νοεμβρίου 1940»  
*προφανως καταχωρήθηκε ο τόπος κατοικίας ως τόπος γεννήσεως
__________________________________________________________________________

Στις 27 Νοεμβρίου 2016, ακριβώς 76 χρονιά από τη στιγμή που έφυγε ο ήρωας αυτός από τη ζωή, μαχόμενος για την ελευθεριά, στις εκδηλώσεις για την γιορτή των Ενόπλων Δυνάμεων της 31ης μηχανοκίνητης ταξιαρχίας "Κάμια" η οποία φέρει το όνομα των βουνών όπου πέρασε νικηφόρα ο ελληνικός στρατός στο έπος του 40, ο αντιδήμαρχος Αλεξανδρούπολης κ. Γκοτσης, παρέδωσε στον διοικητή της ταξιαρχίας μια φωτογραφία του πεσόντα, και την παράκληση της πολιτικής ηγεσίας της περιοχής να μετονομαστεί το φυλάκιο του Πετάλου στον ποταμό Εβρο σε φυλάκιο Στρατιώτη Μπουγιουκλη, ενώ εκφώνησε και κάποιους στίχους τιμώντας το νεκρό στρατιώτη. To αίτημα αυτο εγκρίθηκε απο το Γενικό Επιτελείο Στρατού το Σεπτέμβριο του 2017. Το φυλάκιο Πετάλου απο 7 Νοεμβριου 2017, παρουσια του διοικητη του Δ' Σωματος Στρατου Αντιστρατηγου Καμπά Γεωργιου, του διοικητη της 31Μ/Κ Ταξιαρχιας "Κάμια" Ταξίαρχου Μισόκαλου Μαρίνου και πλήθους κόσμου, μετονομάζεται σε Επιτηρητικό  Φυλακιο "Δεκανέα Μπουγιουκλη Κυριακου"
Την 27η Δεκεμβρίου 2017 επισκέφθηκαν το Φυλάκιο Δνεα Μπουγιουκλή Κυριάκου, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, Ναύαρχος Αποστολάκης Ευάγγελος ΠΝ, συνοδευόμενος απο τον Αρχηγό ΓΕΣ Αντιστράτηγο Στεφανή Αλκιβιάδη. 
Την 12η Ιουνιου 2018 του απονεμηθηκε το αναμνηστικο μεταλλιο εκστρατειων 1940-41 με αποφαση του Υπουργου Εθνικης Αμυνας Καμμενου Παναγιωτη.

Οι ιστορικές πληροφορίες για τους σχηματισμούς, τις μάχες και τις κινήσεις, καθώς και το μεγαλύτερο κομμάτι του άρθρου, δόθηκαν ανιδιοτελώς από τον ιστορικό-ερευνητή κ. Αλέκο Ράπτη τον οποίο και ευχαριστώ θερμά. Πληροφορίες πάρθηκαν επίσης από τη Διεύθυνση Ιστορίας Στράτου, τον πρωην αντιπροεδρο της Βουλης των Ελληνων κ. Γεωργιο Σουρλα, τον ερευνητη πεσοντων και νεκροταφειων επι αλβανικου εδαφους κ. Αγαθοκλη Παναγουλια καθώς και με προσωπική αναζήτηση. Δυστυχώς ακόμη και σήμερα δε γνωρίζουμε, αν έστω ο ήρωας αυτός έχει ταφεί όπως αρμόζει σε κάθε άνθρωπο ή αν απλά κείτεται πάνω στον τόπο που έπεσε νεκρός. Η προσπαθεια ευρεσης του  συνεχιζεται.

Εφ. Ανθλγος (ΠΒ) Μπουγιουκλης Γεώργιος